a -) İlk Astarlar: Boyama sistemlerine ve uygulanan yüzey cinsine göre farklı özellikler gösterirler.
Genel özellikleri ve kullanılma amaçları şunlardır;
- Yüzeyi sağlamlaştırmak
- Yüzeye iyi tutunmayı sağlamak
- Üzerine uygulanacak diğer kat boya malzemelerine temel oluşturarak boya sisteminin dayanıklı, uzun ömürlü olmasını sağlamak
- Yüzeyin emiş gücünü azaltarak maliyetlerin azaltılmasını sağlamak
- Bazik/Alkali etkilerden son kat boyayı korumak
- Yüzeyi Koruma altına almak (Antikorozif Astarlar) olup oldukça önemli bir grubudur.
b -) Macunlar: Macunlar çatlak, çukur ve pürüzlerin düzeltilmesi amacı ile spatula ile uygulanan bir ürün grubu olup kullanılacağı yere göre çok farklı özellikler göstermelerine rağmen bir tek amaç için kullanılırlar; yüzeyi düzeltmek.
Macunların kullanılmasında dikkat edilmesi gereken hususlar şunlardır :
- Macunlar boya yardımcı malzemeleri içerisinde en zayıf ürün grubu olduğundan gereğinden fazla kullanılmamalıdırlar.
- İnce macunlar; ince katlar halinde birkaç kat çalışması ile kullanılmalıdırlar.
- Kalın dolgu isteyen yüzeylere olgun dolgu macunu türleri kullanılmalıdır.
- Seçilecek macun türü yüzeyin bulunduğu ortama uyum sağlayacak türden olmasına özellikle dikkat edilmelidir.
c - )Ara Astar veya Son Kat Astarlar: İlk Astarlar ve macun katları üzerine son kat boyadan önce kullanılırlar. Ara kat veya son kat astarlar sadece Sentetik boyama sistemlerinde dört amaçla kullanılırlar.
- Üzerine tatbik edilecek son kat boyaya dolgun ve düzgün bir yüzey hazırlama amacı ile yapılmaktadır.
- Tüm boya kalınlığını artırarak sistemin dayanıklılığını yükseltmek.
- Katlar arasında iyi bir yapışma sağlamak
- Macun Katlarının emişini önleyerek, son katın istenilen parlaklıkta kalmasını sağlarlar.
Astarlar uyguladıktan 10–16 saat sonra zımpara yapılarak üzerine son kat sentetik bir boya uygulaması yapılır. Ara veya son kat astarlar İlk Astarlar Yerine Kullanılmamalıdırlar
d -)Son Kat Boya ve Vernikler: Dış ve iç ortam şartlarına göre boyama sisteminin son katı; mekanik, kimyasal ve atmosferik etkilere karşı boyama sistemini en iyi şekilde ve dekoratif özellikte güzel görünmesini sağlayarak korur.
Son kat boyalar en az iki kat uygulanmalıdır. Tavsiye edilen kat kalınlıklarında ve sarfıyatlar da ancak koruyuculukları mümkün olur.
Son kat boyalar ve vernikler yüzey koşullarına ve ortama göre seçildiklerinde gerçek performanslarını ortaya koymaktadırlar.
İYİ BİR BOYA HANGİ ÖZELLİKLERİ TAŞIMALIDIR?
Boyanın kullanım alanlarına ve amaçlarına göre çok değişik özelliklere sahip olması istenir.
1-Genel Olarak İstenilen Özellikler;
1.1-Örtücülük: Boyanın uygulandığı yüzeyi kapatması, yüzeyi göstermemesidir. Boyanın iki katta yüzeyi kapatması beklenir.
1.2-Kolay Uygulanabilir Olması: Boya fırça ile uygulandığında rahat bir uygulama sonucunda iyi bir yüzey bırakması beklenir.
1.3-Fiziksel Etkilere Dayanım: Sürtünme, çizilme, silinmeye dayanıklılık
1.4 Kimyasal Etkilere Dayanım: Sabun, deterjan, kola, yağ meşrubat v.s gibi maddelere dayanıklı olması gerekmektedir.
1.5 Atmosferik ve Özel Şartlara Dayanım: Yağmur, güneş ve diğer atmosferik koşullara dayanıklı olması gerekir.
1.6-Dekoratiflik: Tüm bu özellikleri barındırmasının yanında dekoratif bir görüntü kazandırması beklenir.
2.Boya Cinsine Göre İstenen Özellikler ;
2.1-Dâhili Plastik (PVA Esaslı) Boyalardan Beklenen Özellikler; Bu tip boyalardan örtücülük, beyazlık, silinebilirlik, dekoratiflik beklenmektedir.
2.2-Harici Plastik (Akrilik Esaslı) Boyalardan Beklenen Özellikler; Örtücülük, dış atmosferik şartlara dayanıklılık, solmamak, dekoratiflik
2.3-Sentetik (Alkid ve Yağlı) Boyalardan Beklenen Özellikler ;
Örtücülük, fırça ile rahat uygulanması, parlaklık kalıcılığı, sararmama, solmama, silinirken sabun ve deterjanlardan etkilenmeme, dış koşullarda atmosferik şartlara dayanıklılık ve dekoratifliktir. Yukarıdaki özelliklere dikkat edilirse, dekoratiflik çok önemli bir özellik olmasına rağmen diğer özellikler boyanın uzun ömürlü olması ile ilgili olduğundan önem taşır. Bunun yanında uygun olmayan yüzey hazırlığı, boyanın hatalı uygulanması ve kullanılması, uygun olmayan hava şartları boyadan iyi sonuç alınmasını en az % 50 olumsuz etkiler.
Ayrıca kullanılacak boyaların TSE standartlarına uygun olması istenmektedir. Su bazlı boyalarda TS 5808`e, sentetik boya ve verniklerin TS 39`a,dış cephe hazır sıvalarının ve boyalarının TS 7847 `ye uygun olması istenmelidir.
Kaynak: www.sanayiler.info
