“Ama… biz bunu yıllardır bu şekilde yapıyoruz, şu zamana kadar herhangi bir sorunla karşılaşmadık.”
“Bu şirket bu günlere bu uygulama ile geldi….”
Güzel… Buna kimsenin itirazı yok zaten. Gerçekten de bu şirket bu günlere bu şekilde geldi. Peki Google gibi, Microsoft gibi aylar mertebesinde değerini katlayan şirketler bugünlere nasıl geldi diye soruyor o zaman insan hemen kendi kendine. Bunların bilişim şirketleri olması o kadar da önemli değil. Önemli olan fark yaratacak fikirleri bulabilmek ve farklı yöntemlerle bunu uygulanabilir hale sokarak, uygulamak.
Şirketler içinde alışılagelmiş uygulamaların tekrarlanmasına, bu uygulamaların ufak tefek hataları varsa da gözden kaçmasına yada yok varsayılmasına “paradigma körlüğü” deniyor. Yani paradigmadan kaynaklanan kabul edişlerin, çalışanların olağan algılarının önüne geçmesi.
Bu durumda Benchmarking kullanması faydalı bir araç olarak iş hayatımıza giriyor. Benchmarking bir anlamda şirketin kendini, iç dünyasından, hayatın ve piyasanın gerçeklerine açmasıdır. Şirket kendi ürün, hizmet, proses, çalışma ve servis yöntemlerini, genelde kendi sektöründe başarılı örneklerle kıyaslar ve uygulamalar arasındaki farkları ortaya koyar.
Bu farklar, şirketin “best practice“ yani en iyi uygulamaya yaklaşması için alması gerekli kararların dökümüdür.
İdeal olan bechmarking çalışmalarının sürekli, düzenli ve periyodik olarak yapılmasıdır. Çünkü piyasa ve pazar sürekli bir değişim halindedir. Bu sayede şirket, eksik ve zayıf olduğu noktaları görebilir ve çalışmanın periyodik olması sebebiyle bu eksikleri gidermede zaman hedeflerine sahip olmuş olur.
Benchmarking çalışmaları, başarılı bir uygulamayı alıp, birebir şekilde şirket içinde uygulamak değildir. Bu şekilde bir yaklaşım şirkete yarardan çok zarar getirebilir. Önemli olan başarılı uygulamanın şirkete en iyi şekilde adaptasyonunu sağlamaktır.Çünkü şirketlerin kuruluşlarından beri süre gelen prosedürleri,alışkanlıkları,eğilimleri,zayıf ve güçlü yanları kısaca şirket kültürleri vardır.Bunu yok sayarak,çalışanlara yeni uygulamanın kurallarını katı şekilde dayatmak, bu insanların uygulama zorluğu çekmesine ve yaptıkları işin doğruluğu hakkında şüpheye düşmelerine sebep olur.Bu da motivasyon düşüklüğü ve direnç olarak yöneticiye yansıyabilir.Yeni uygulama kuralları birebir uygulanma yerine mümkün olduğunca çok çalışanın katılımı ile adapte etme şeklinde yapılmalıdır.
Benchmarking süreci dört aşamadan oluşur:
- Neyin kıyaslanacağının ve piyasada bu alanda başarılı örneklerin seçimi
- Verilerin toplanması ve değerlendirilmesi
- Verilerin hareket planına dönüştürülmesi
- Yapılan uygulamalar ve değişikliğin getirdiği sonuçların takibi
Benchmarking türlerini şu şekilde sınıflandırmak mümkündür:
- Ürüne yönelik
- Sürece yönelik
- Stratejiye yönelik
Ürüne yönelik Benchmarking, aynı sektörden firmaların pazara sundukları ürünler arasında yapılan çalışmalardır:
En geniş kapsamlı kıyaslama, uygulama ve kullanım alanları aynı olan ürünleri kıyaslamaktır. Bu ürünler kıyaslandığında, farklı sınıflandırmalarda ama aynı nihai amaca hizmet eden ürünler kıyaslanmaktır ki, bu ürünler çok geniş bir yelpazade değerlendirilmiş olur ve sınıflar arası kazanımlar sağlanabilir. B firmasının alt sınıf bir ürününde sizin firmanızın üst sınıf bir ürününe ait bazı özellikler bulmak sizi şaşırtabilir. Ama bu şirketiniz için atılması gereken bir adım olabilir.
Aynı ürün sınıfları içinde yapılan benchmarkinglerde genelde benzer ürün özellikleri olan, yakın müşteri profiline hitap eden ve yakın fiyat aralığında olan ürünler kıyaslanır.Bu kıyaslamalar pazara yeni sunulacak ürün seçiminde ya da mevcut ürünlerin piyasadaki yerinin net olarak belirlenmesinde kullanılır.
Buhar makinesinin keşfiyle başlayan sanayileşme yolculuğunda, bugün küreselleşen dünyada yeni fikir yaratabilme ve hızlı aksiyon alabilme kabiliyetleri, başarılı şirketlerin en önemli silahları haline gelmiştir. Fikirler, iyi fikirleri; iyi fikirler ise süper fikirleri doğurmaktadır. Benchmarking ‘i süper fikirlere ulaşma yolunda bir araç olarak düşünebiliriz.
“Me too” olarak başlayan bir yolculuğu “Follow me” ye dönüştürmek ise o süper fikirleri hızlı bir şekilde ve cesaretle uygulamaya sokmaktan geçiyor.
Metin Savaş Şahinler
Ar-ge Mühendisi
Marshall Boya ve Vernik San. A.Ş.
